Sabbat en zondagEtymologisch is het woord 'sabbat' verwant aan de wortel sjavat (ophouden, staken, rusten), dat alleen in hetHebreeuws en Punisch voorkomt. Wat wordt dan bedoeld met: 'de dag die doet ophouden'. De dag die de weekbeëindigt of de dag waarop het werk ophoudt?De etiologische verklaring vindt men in Gn 2,3, al wordt de naam van de dag op die plaats niet genoemd: 'Godzegende de 7e dag en maakte hem heilig, want op die dag rustte God van al het werk dat hij scheppend tot standhad gebracht'. De S is dus bij de schepping ingesteld (Gn 2,2v).Waarom ligt er in het scheppingsverhaal zo'n grote nadruk op de opeenvolging van scheppingsdagen? Dezeopeenvolging, wat de 1e 3 dagen betreft, is zelfs problematisch. Kan er van 'dag' sprake zijn, als zon en maan nogniet zijn geschapen 'om scheiding te maken tussen dag en nacht' (v.14)? De indeling in dagen krijgt haar zin nietvanuit het begin, maar vanuit het slot van het verhaal. 6 Dagen blijken voldoende om de hemel en aarde te maken,omdat God op de 7e dag moet kunnen rusten. Het verhaal over de schepping loopt uit op en is te verstaan als eenverhaal over de S. In deze tekst gaat het niet om zomaar een Schepper-God en zijn schepping. Het gaat om deGod van Israël, die zelf de geboden onderhoudt, die Hij zijn volk heeft gegeven, ook wanneer Hij hemel en aardemaakt. Ook Hij bewaart de S, waardoor zijn volk zich heiligt onder de volkeren. Het ritme van de schepping is zoaan het ritme van de Tora onderworpen. Gn 1,1-2,3 is dus geen algemeen verhaal bestemd voor de mensheid alsgeheel; het is een tekst geschreven voor een volk dat evenals zijn God de S viert.Teken van onderscheid: Voor de volkeren was de S een onbegrijpelijke zaak. Wanneer de Grieken en Romeinenervan horen, zijn ze verbijsterd om zoveel stupiditeit en bijgeloof. De Romeinse filosoof Seneca noemt de S eennutteloze instelling, 'omdat de Joden door elke 7 dagen 1 dag rust in te lassen ongeveer een 7e deel van hun levenverliezen in ijdelheid en ze schade lijden, ...